De mysterieuze goudkleurige bol

Een groepje onderzoekers wordt naar een onderzees observatiestation gestuurd om een ruimteschip te bestuderen waarin zich een mysterieuze, goudkleurige bol bevindt. Ze raken het contact met de oppervlakte kwijt door een toevallig passerende storm en er beginnen allerlei vreemde, zogenaamd angstaanjagende dingen te gebeuren. Werkelijkheid en fictie lopen door elkaar heen. Voor de personages is de grote vraag: waarom gebeurt dit alles? En voor de kijker: waarom is deze film eigenlijk gemaakt? Net als bij het recente EVENT HORIZON, waaraan SPHERE doet denken, worden van allerlei films ideeën 'geleend' - hier vooral van THE ABYSS - en wordt er weinig aan toe gevoegd. Het origineelste aan deze film is nog de ongebruikelijke casting (o.a. Peter Coyote en Queen Latifah!).

Het antwoord op de vraag ‘waarom?’ is natuurlijk dat sinds JURASSIC PARK alle boeken van Michael Crichton verfilmd moeten worden, omdat het nu eenmaal goed verkoopt. Dus ook SPHERE. Dit keer ging er echter veel mis. Het verhaal komt langzaam op gang, dreigt even spannend te worden, maar verzandt dan in vaagheid. Veel van de opgeroepen vragen worden niet, of onbevredigend beantwoord. De overlevenden spreken aan het eind van de film af het hele gebeuren maar te vergeten. Dat lijkt me een goed plan.

Sphere MM I/2

Veel sneeuw en warmte

In ANASTASIA vindt een Russische prinses haar verleden terug, verslaat ze de man die haar familie gedood heeft en vindt ze Liefde. De tekenfilm heeft veel weg van een goede oude Disney en dat heeft ongetwijfeld te maken met het feit dat regisseurs en producenten Bluth en Goldman in de jaren zeventig bij die studio hebben gewerkt. Terwijl hun ex-werkgevers wanhopig proberen bij de tijd te blijven door de snelheid van hun films op te voeren en het publiek met oneliners te bestrooien, draait het bij Bluth en Goldman nog steeds om het creëren van sfeer en het met veel gevoel vertellen van een verhaal.

Dit wil overigens niet zeggen dat de film ouderwets is; de nieuwste computertechnieken worden, zij het niet altijd even naadloos, in de oude tekenstijl geïntegreerd en er zit genoeg humor en actie in de film voor een hedendaags publiek, voor zowel jong als oud. Een minpuntje zijn enkele weinig opmerkelijke liedjes.

Anastasia MMM

Jesus Christ Superstar

In een dramatische breuk met Kriterion-traditie nu eens niet een vertoning van Citizen Kane als eerste Klassieker van het nieuwe jaar. In plaats daarvan, ter gelegenheid van de WERKELIJKE start van de 21e eeuw - volgens de kenners, althans - een uitstapje naar het begin van onze jaartelling met deze onorthodoxe musical over de laatste jaren van het leven van Jezus. De controversiële film poogt de geest van de jaren 60 (20e eeuw) met die van de jaren 30 (1e eeuw) te verenigen en wordt - om de uitdaging nog wat groter te maken - van begin tot eind aan elkaar gezongen.

De bijbelfiguren worden niet geportretteerd als ééndimensionale iconen, maar krijgen feilbare, menselijke dimensies aangemeten. Zo lijkt Jezus een relatie te hebben met prostituee Maria Magdalena en verworden Judas en Pontius Pilatus - historisch gezien als bad guys - tot tragische helden die een lotsbestemming te vervullen hadden.

Voor wie niet te snel op zijn geloof getrapt is, valt er volop te genieten van de Israëlische landschappen, de opvallende aankleding en de energieke, MTV-achtige editing van Norman Jewison. En - natuurlijk - van de muziek, die werd verzorgd door de showbizzberoemdheden Andrew Lloyd Webber en Tim Rice. Religie was nog nooit zo groovy.

Naked

'Fucking hell, why hast thou forsaken me! Bastard.' Aan het woord: Johnny, een zwartgallige intellectueel met een grote bek die niet in staat is zijn leven op de rails te krijgen. Hij is de weinig sympathieke, maar boeiende hoofdpersoon van Mike Leigh's Naked - briljant vertolkt door David Thewlis. Zowel Johnny als de mensen die hij tegenkomt zijn door de mazen van het sociale vangnet gevallen. Maar waar de meesten van hen zich van dag naar kleurloze dag slepen in de hoop ooit nog iets betekenisvols met hun leven te kunnen doen, lijkt Johnny trots op zijn positie als outsider, geen begrip tonend voor de overheersende, gezapige kudde-mentaliteit. Hij gebruikt sarcastische filosofische preken als een pleister voor zijn wanhoop en gevoel van zinloosheid. 'Let's face it: good exists in order to be fucked up by evil. The very existence of God allows evil to flourish. God is bad. Mankind is just a component of the device by which the Devil creates itself.' Hij zwerft over straat, zijn zenuwen rauw. Bijt van zich af en wordt op zijn beurt gebeten. Is het onwil of onvermogen dat hem buiten de maatschappij houdt?

De kleuren zijn kil, de beelden gefilmd in scherp contrast. Het geeft een onaangenaam gevoel van hardheid, confrontatie. Het realisme van Naked is deels te danken aan Leigh's bijzondere manier van werken: aan de hand van een concept werd een reeks van scènes bedacht die de acteurs - improviserend - invullen. Het leverde bijzonder scherpe, spontane dialogen op.

The Bride of Frankenstein

Film-sequels die beter zijn dan het origineel zijn op de vingers van één hand te tellen, maar The Bride of Frankenstein is zo'n zeldzaam fenomeen. Na het Titanic-achtige succes van Frankenstein werd al snel besloten een vervolg te maken en zowel de regisseur - de onlangs in Gods and Monsters geportretteerde James Whale - als het overgrote deel van de acteurs keerde terug om de saga voor te zetten. Schrijfster Mary Shelley - de oorspronkelijke bedenker van de mythe, gespeeld door Elsa Lanchester - vat in een inleiding de eerste film samen en onthult dat schepper en zijn creatie niet, zoals eerst leek, overleden in een brandende molen.

Al snel strompelt het monster weer naïef en onbegrepen rond, op zoek naar vriendschap, voortdurend paniek en misverstand veroorzakend. Frankenstein wordt onder druk gezet door de flink geschifte Professor Pretorius om een vrouw voor het monster creëren. En zo geschiedde, maar vanzelfsprekend loopt alles anders dan gepland.

De film bevat vele klassieke scènes, prachtige, expressionistisch gestileerde sets en onvergetelijke beelden. Er zijn verrassend gewaagde ondertonen in het verhaal te vinden - metaforen voor homoseksualiteit en steken naar kerk en religie - die langs de neus van de destijds strenge censoren gesmokkeld werden. Maar het meeste verbazen zal waarschijnlijk de wrange - soms absurde - humor, waarmee het geheel is doordrenkt.

Wallace & Gromit: The Best of Aardman Animation

Een verzameling van negen prettig gestoorde claymation-films voor jeugdigen van alle leeftijden, waaronder de met een Oscar bekroonde A close shave en Creature comforts. Treedt binnen in een wereld van acrobatische schapen, depressieve tijgers, pap-schietende vliegtuigen, bergen wol, kaas en cracking good toast. Nooit werd klei beter en fantasievoller tot leven gebracht! Komt dat zien!

South Park: Bigger, Longer and Uncut

South Park: Bigger, Longer and Uncut verdient een plekje in het Guinness Book of Records als de tekenfilm met de meeste obsceniteiten en politiek incorrecte grappen per minuut. En dan te bedenken dat het South Park-fenomeen begon als een als kerst (!)-groet verzonden filmpje, zij het een waarin de kerstman met God op de vuist ging. Een televisiecontract later legde de onverstaanbaar mompelende Kenny iedere week het loodje en toonden de vier vuilbekkende hoofdpersoontjes zich waardige opvolgers van Beavis en Butthead. Een nieuwe cult was geboren.

Nu wagen Stan, Kyle, Cartman en Kenny hun eerste uitstap naar het grote doek. Wanneer hun televisiehelden Terence en Phillip wegens wansmaak dreigen te worden gefusilleerd, komen ze in actie om hen te redden. Daarbij barsten ze in de traditie van de musical te pas en te onpas in zang uit. Terloops wordt Saddam Hussein's relatie met Satan onthuld en laat Kenny voor het eerst zijn ware gezicht zien.

Vreest niet: de humor is alleen maar scherper en anarchistischer geworden. Alle denkbare heilige huisjes moeten het ontgelden en de scheldwoorden zijn nu eens niet gecensureerd. De charme van de film ligt erin dat, ondanks de verfrissende botheid, duidelijk blijft dat de makers het hart op de juist plaats hebben en dat ze wel degelijk iets zinnigs te melden hebben.